Cẩm nang lần đầu làm mẹ và nuôi dạy con nên người

Một chút tản mạn về nuôi con bằng sữa mẹ – Các bà mẹ sau sinh nên biết (phần 1)

Một chút tản mạn về nuôi con bằng sữa mẹ – Các bà mẹ sau sinh nên biết (phần 1)

Hôm nay, đọc được 1 đoạn từ cuốn sách 68 ngộ nhận và giác ngộ về nuôi con bằng sữa mẹ của Thạc sĩ Lê Nhất Phương Hồng – người sáng lập ra hội nuôi con bằng sữa mẹ betibuti. Mình rất thích 1 câu nói của chị “THUẬN TỰ NHIÊN – TỰ NHIÊN THUẬN”. Nổi hứng viết 1 bài về nuôi con bằng sữa mẹ chia sẻ lên website chamevabe chấm com.

Thật sự thì mình cũng rất lười đọc sách, nhưng những cuốn sách về cách nuôi dạy con, hay dinh dưỡng cho bé lại làm mình cảm thấy hứng thú, có lẽ vì 1 phần, vợ mình vừa mới sinh em bé và với tư cách là một người cha, mình muốn đem những điều tốt đẹp nhất đến cho con cái mình, mình thật sự rất tin tưởng vào việc nuôi con bằng sữa mẹ. Mọi thứ trên cõi đời này sinh ra đều có ý nghĩa của nó, có một số bệnh các bạn không tự chữa trị mà lành hay vì sao người nông dân lại ít mắc bệnh tật hơn người thành thị. Và việc nuôi con bằng sữa mẹ,  bằng chính bầu vú của người mẹ là một điều thiêng liêng mà đấng tạo hóa đã ban cho thế giới này. Vì vậy, cá nhân mình nghĩ rằng các bà mẹ hãy đừng tước đoạt đi  điều thiêng liêng đó từ đứa con của mình những thứ mà đáng ra nó phải nhận được.

Ở bài viết này, mình xin chia sẻ một phần nhỏ trong cuốn sách. Nếu trong quá trình đọc, mình thấy phần nào hay mình sẽ trích dẫn tiếp. Mục đích là giúp tỉ lệ nuôi con bằng sữa mẹ ở Việt Nam chúng ta tăng lên và để các mẹ hiểu thêm những lợi ích, cũng như giải đáp các thắc mắc của các mẹ về việc nuôi con bằng sữa mẹ.

ĐIỀU KHÔNG DỄ NGHE

Ngộ nhận 1. Sữa mẹ ít quá, cần ăn móng giò để lợi sữa.

Chuyện là thế này…

Nhân câu chuyện với một bà mẹ nuôi con sữa mẹ (trong sách này chúng ta sẽ gọi là “mẹ sữa”), cứ bị tắc tia sữa rồi viêm tuyến sữa tái đi tái lại hoài, trong câu chuyện tôi được biết mẹ sữa này luôn có cảm giác mình thiếu sữa, nên chỉ ăn độc một món móng giò ba bữa mỗi ngày cả tháng nay rồi.

Lời khuyên của tôi là: Không ăn móng giò nữa, thỉnh thoảng có thể ăn cháo đu đủ xanh và cá lóc, hay sườn non, nếu cảm thấy thích và ngon miệng. Quan điểm “móng giò lợi sữa” là một ngộ nhận!

Phản ứng mạnh mẽ mà tôi nhận được từ các bà mẹ, và rất thường xuyên từ các bà là: “Không thể, móng giờ lợi sữa và là món ăn của bà đẻ hàng bao nhiêu năm nay. Ngày nay ngay cả các bệnh viện phụ sản cũng có món móng giò đu đủ trong thực đơn bà đẻ!”.

Tôi đâu có nói cháo móng giò không tốt, chỉ là nó không lợi sữa như chúng ta hay nghĩ, không những thế mỡ động vật là nguyên nhân gây tắc tia sữa và giảm sữa nếu ăn mãi một món này mỗi cử, mỗi ngày.

Thế nhưng, vì sao nhiều bà đẻ được khuyên ăn móng giò ngay sau khi sinh, và ai cũng ngày thứ ba, hoặc thứ tư thì thấy “sữa về” tràn tề? Hay sữa mẹ “về” vì một nguyên do khác, và món móng giò được “ghi công” rồi truyền tụng từ thế hệ này sang thế hệ khác, chỉ là một sự trùng hợp ngẫu nhiên?

Giác ngộ 1. Móng giò không lợi sữa!

“Có lữa thì mới có khói”, thế câu chuyện móng giò lợi sữa bắt đầu từ đâu? Vì sao có sự trùng hợp, và vì sao móng giò được ghi công đầu bảng trong danh mục thực phẩm lợi sữa trong cộng đồng chúng ta?

1. Sữa mẹ được tạo nhờ hormone qua những giai đoạn khác nhau

Thật ra, cơ thể mỗi người mẹ mang thai và nuôi con bằng sữa mẹ trải qua ba giai đoạn tạo sữa và một giai đoạn cai sữa cho môĩ lần mang thai và sinh con, cũng giống như thien nhiên trải qua 4 mùa Xuân Hạ Thu Đông.

Sữa mẹ được tạo ra dưới ảnh hưởng của hormone và các chất điều tiết trong cơ thể (tương tự như hormone), như thời khắc đã được định trước. Cơ thể càng được tôn trọng theo quy luật tự nhiên, hormone càng tăng, thời khắc và các cơ chế sản xuất sữa mẹ càng có hiệu quả.

blog chamevabe 68-ngo-nhan-va-giac-ngo-ve-nuoi-con-bang-sua-me

Giai đoạn tạo sữa ổn định lâu dài cho đến khi cai sữa.

Mùa xuân – giai đoạn tạo sữa I, bắt đầu từ khoảng tuần thứ 16 – 20 của thai kỳ đến khoảng 72 giờ sau khi sinh, là giai đoạn tạo sữa vàng đầu tiên, sữa non như là những chồi xuân đầu tiên.

Mùa Hạ – giai đoạn tạo sữa II, bắt đầu từ khoảng 72 giờ sau khi sinh và tiếp tục đến 6 tuần kế tiếp, là giai đoạn chuyển tiếp từ sữa vàng đầu tiên sang sữa già, là mùa cây cỏ phát triển sum suê, sữa già về dồi dào và tràn trề, chưa đến cử búm bầu vú mẹ đã cương cứng, sữa mẹ thường xuyên chảy tràn, bú bên này chảy bên kia, nghĩ đến con cũng ướt ao.

Mùa Thu – giai đoạn tạo sữa III,bắt đầu từ tuần thứ 6 sau sinh đến khi cai sữa, là giai đoạn mùa thu lá bắt đầu rụng, nhưng cây vẫn sống, vẫn sinh hoa kết trái, bầu vú mẹ không còn thường xuyên căng đầy, sữa không còn chảy tràn, nhưng con bú bao nhiêu, sữa sẽ được sản xuất theo nhu cầu của con bấy nhiêu. Giảm cữ bú thì giảm sữa, tăng cữ bú là tăng sữa.

Mùa Đông – giai đoạn thoái phát (sau cai sữa), bắt đầu từ khi mẹ cai sữa cho con đến khoảng 12 tuần sau đó, như những cây tuy chỉ thấy trơ trụi, nhưng những chồi lá luôn có sẵn đầy bên trong cây, và sẽ nhanh chóng đâm chồi nảy lộc khi mùa xuân lại về. Bầu vú mẹ thu lại gần giống với cấu trúc và kích thước trước khi mang thai, và sẵn sàng trở lại chu kỳ bốn mùa cho lần sinh con tiếp theo.

2. Móng giò không lợi sữa

Không rõ từ bao giờ, bà đẻ được cho ăn món móng giò đu đủ ngay sau khi sinh để có nhiều sữa. Đu đủ xanh tốt cho bầu vú, vì có nhiều vitamin, đặc biết là vitamin E, và được công nhận là có đặc tính lợi sữa phổ biến ở nhiều cộng đồng trên thế giới.

Khoảng 72 giờ sau sinh, cơ chế sản xuất sữa mẹ bước vào giai đoạn thứ 2, cũng là chuyển từ sữa non – sữa vàng đầu tiên sang sữa già. Một trong những đặc điểm ở thời điểm này là sự thay đổi lớn về “lượng sữa” và “loại sữa”, được gọi là “sữa về” nhờ sự chuyển đổi hormone, “chuyển mùa ” trong cơ thể mẹ, thế là móng giò được “ghi công”, ngày càng nhiều người khuyên, càng nhiều người ăn và càng tôn sùng móng giò!

Ngày xửa ngày xưa… Đu đủ lợi sữa, và có nhiều loại vitamin tốt cho bầu vú, nhà nghèo thì ăn đu đủ, nhà khá giả hơn thì cho miếng thịt mỡ, bài thuốc nam thì cho rằng cái đầu móng sừng tốt cho sữa (có lẽ để bổ sung chất béo) thế là món cháo, canh đu đủ xanh móng giò ra đời! Sau móng heo, là móng dê, móng chó, móng bò… cũng được đưa vào danh mục “món ăn lợi sữa” cho bà đr. Thế là, nhà nhà ăn, người người ăn, cứ sinh xong là ăn, liên tục, rồi trùng hợp sữa “chuyển mùa” theo hormone về dạt dào… thế là truyền thuyết “móng giò lợi sữa” luôn được tin cậy và sử dụng.

Thế không ăn móng lợn thì móng dê, móng chó, móng bò có nên ăn không? Câu trả lời là: Mẹ sữa không cần chân-cẳng-giò-móng của một loại động vật bốn chân, mới có thể tạo đủ sữa cho con!

Nhiều dân tộc trên thế giới không hề ăn móng giò ngày thường hay khi sinh, mà vẫn cứ đến đúng ngày giờ thì sữa mẹ cũng “chuyển mùa”, đủ hormone thì sữa của mẹ cũng về dồi dào! Bà mẹ sữa nào cho dù ăn món gì, sữa mẹ cũng sẽ được sản xuất theo các giai đoạn như “bốn mùa Xuân Hạ Thu Đông” được mô tả ở trên.

3. Tăng chất béo động vật trong khẩu phần ăn của mẹ, không giúp sữa mẹ nhiều béo hơn hay giàu dinh dưỡng hơn

Ngày nay, khoa học sữa mẹ cho thấy rằng chất và lượng sữa rất ít phụ thuộc vào các món ăn của mẹ, mà phụ thuộc vào loại hormone được tạo ra từ tinh thần người mẹ như: Được ăn món ăn ngon miệng, được ăn các chất dễ tiêu hóa, giàu chất xơ. Lượng hormone oxytocin tạo sữa tăng nhiều nhất khi mẹ được ôm con da tiếp da ngay sau khi sinh cộng với việc ocn mút núm vú mẹ liên tục nhiệt tình ngay từ sau khi sinh và trong suốt những ngày tiếp theo.

Sữa mẹ có lượng chất béo hầu như không đổi, nhưng loại chất béo thay đổi theo chế độ dinh dưỡng của mẹ. Khi mẹ bồi dưỡng chất béo động vật ngay sau khi sinh, sữa mẹ nhiều mỡ động vật thì trông đặc hơn nhưng không thật sự nhiều béo hơn hay giàu dinh dưỡng hơn. Khi mẹ không bồi dưỡng chất béo động vật, sữa mẹ vẫn đủ chất béo và dưỡng chất dù sữa nhìn bằng mắt thường không đặc như mẹ ăn chất béo động vật, vì cơ thể mẹ sẽ lấy mô mỡ dự trữ của chính người mẹ để làm sữa cho con. Sữa mẹ sử dụng nguồn chất béo từ mỡ dự trữ của mẹ đã được khoa học chứng minh là dạng sữa giàu DHA nhất, cũng như ít bị đông gây tắc tia sữa, giúp mẹ phục hồi cơ thể và giảm cân sau khi sinh nhanh nhất.

Phần tiếp theo: Một chút tản mạn về nuôi con bằng sữa mẹ – Các bà mẹ sau sinh nên biết (phần 2)

Nguồn: Sách “68 ngộ nhận và giác ngộ về nuôi con bằng sữa mẹ” của Ths Lê Nhất Phương Hồng

Comments

comments